Interview met Pepijn Lijklema

"Praktijkonderwijs Texel geen dagdromerij"

Voor je afstuderen voor het eerst op je leven op Texel komen en daarna nooit meer vertrekken. Het overkwam Pepijn Lijklema (36) uit Den Burg. Waar veel mensen de terugloop van het aantal jongeren zien als een onvermijdbaar gegeven, weigert Lijklema de handdoek in de ring te gooien. Hij heeft grootse plannen.

Foto en tekst: Job Schepers

Wat is jouw visie op het geheel?

Je moet er alles aan doen om Texel leefbaar te houden. Texel is een uitzonderlijke plattelandsgemeente, maar je moet ook zorgen dat dat zo blijft. Als Texel niets doet, ben je straks net als de andere Waddeneilanden. Geen school en zoveel jeugd die wegtrekt dat er slechts een klein groepje diehards overblijft.

Mooie woorden van de eigenaar van Texlabs en Vigor Novus. Maar hoe wil hij dat gaan doen?

De sleutel ligt volgens mij in het vervolgonderwijs. Het aantal mensen tussen 25 en 35 is tussen 2004 en 2014 gehalveerd. Ik schrok enorm toen ik die cijfers van het CBS zag. Ik heb gesprekken met veel mensen gevoerd om te kijken waar behoefte aan is. We hebben hier veel horecazaken die verlegen zitten om goed personeel. Waarom niet een MBO- of HBO-opleiding in die sector? En ik ga verder. De vraag naar lokale producten neemt alleen maar toe en er is hier enorm veel kennis in de landbouw. Wat ik voor me zie is een HBO en/of MBO-opleiding waar typisch Texelse disciplines samenvloeien. Ik denk dan aan een school met een campus. Niet alleen theorie, maar juist een mix met de praktijk. Een school die een eigen hotel runt, inclusief keuken, schoonmaak en restaurant. De producten worden duurzaam verbouwd op een eigen stuk grond. Dat laatste is niet uniek. Het Deense toprestaurant Noma gebruikt ook alleen lokale producten, waar koks zelf hun kruiden van het land plukken.

Lijklema ziet verder mogelijkheden om ook andere studenten tijdelijk naar Texel te halen…

Zo hebben we in het verleden de studenten van de TU Delft en TU Eindhoven op het eiland gehad. Recent heb ik ook groepen begeleid van de Hanzehogeschool Groningen en InHolland Alkmaar. Deze studenten in de innovatieve sector zouden ook plaats kunnen krijgen in een dergelijk gebouw voor onderzoek. Het hotel is dan een living lab, waar ieder jaar nieuwe innovaties getest kunnen worden. Gasten kunnen genieten van de Texelse producten, maar ook een kijkje nemen in het hotel met de oplossingen van de toekomst. Lokale producten en innovatie zijn beide goed voor de Texelse economie. Ik zie ook kansen in de wintermaanden als het wat rustiger is. Dan hebben ondernemers ook meer tijd om kennis te delen met studenten.

Het klinkt allemaal vrij ambitieus, is het geen dagdromerij?

Absoluut niet. Ik ben bloedserieus. Van TexLabs wil ik nog dit jaar een stichting maken. Daarvoor ben ik bezig met het opzetten van een goed bestuur. Over zes jaar wil ik de plannen gerealiseerd hebben. Natuurlijk kost een dergelijk project veel geld, maar middels een coöperatie is het goed mogelijk. De wens voor een praktijkopleiding komt ook niet alleen bij mij vandaan. Er is een gebrek aan bijvoorbeeld koks en kundig personeel. Waarom zou je die niet zelf opleiden? Er zijn veel ondernemers die met deze wens rondlopen. Het aantrekken van nieuwe talent heeft veel voordelen voor bedrijven en ik hoop dat zij het gesprek aan willen gaan. Maar er is ook een groot maatschappelijk voordeel. Stel dat van al die studenten ieder jaar één procent net als ik blijft hangen, is dat al een enorme boost in het aantal jonge gezinnen en jongeren dat zich op Texel vestigt. Dit is van essentieel belang voor het behouden van voorzieningen op het eiland zoals bijvoorbeeld basisscholen. Er zullen altijd jonge mensen zijn die zich liever op een eiland vestigen dan een willekeurige andere plattelandsgemeente. We hebben iets extra’s te bieden. Denk ook aan onze jonge burgemeester die bewust naar Texel kwam. Natuurlijk is het voor mijzelf ook leuk als er meer mensen van mijn leeftijd op het eiland komen of blijven wonen.

Maar voor een goed vestigingsklimaat zijn meer dingen nodig…

Uiteraard. Denk bijvoorbeeld aan huisvesting en goede banen. Die laatste hebben we gelukkig zat. Een betaalbare woning voor jongeren is al lastiger. Maar het is te makkelijk om vanaf de zijlijn kritiek te hebben op wat nog niet goed is. Daarom ben ik ook politiek actief geworden bij D66. Ik wil op een constructieve manier mijn ambities waarmaken. Daarbij probeer ik zoveel mogelijk anderen ook mee te laten denken.

Niet iedereen is geïnteresseerd in politiek. Hoe ga je mensen daarbij betrekken?

Eén van de sterke kanten van de Texelse cultuur is dat mensen zelf met creatieve initiatieven komen. Deze bottom up methode, spreekt mij erg aan. Daarmee creëer je veel meer draaglvak dan wanneer je van bovenaf bepaalt wat goed is voor anderen. Vanuit D66 Texel heb ik samen met Ruurd Eijzinga het Texel Panel bedacht. Daarmee kunnen we beter vooraf pijlen wat er onder de mensen leeft, wat de ideeën zijn en waar draagvlak voor is. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen kunnen meepraten over de koers die we als Texel willen varen.

Hoe betrek je de ondernemers bij je ambities?

Ik ben lid geworden van zowel TOP als ZP-Texel. Daar zoek ik altijd naar de ambities van andere ondernemers en kijk ik waar er raakvlakken zijn. Eilanders en ondernemers in het bijzonder proberen vaak eerst zelf oplossingen te vinden. Dat zit in de zelfvoorzienende cultuur. Maar als er een gezamenlijk doel is, dan is er wel degelijk veel samenwerking mogelijk. TESO is daar nog steeds een prachtig voorbeeld van. Ook het besef dat de concurrentie niet op het eiland zit, maar juist aan de overkant is belangrijk. Met Vivianne Neeteson Lemkes, ook zelfstandig ondernemer, heb ik bijvoorbeeld vorig jaar samengewerkt aan een onderwijsproject. Dat beviel zo goed, dat we dit jaar weer een project samen willen doen. Verder zit ik in de Bestuursklas Texel om mijn bestuursvaardigheden te ontwikkelen. Daar merk ik ook een sterke wil om gezamenlijk iets moois neer te zetten voor de toekomst van Texel. In een kleine gemeenschap moet je het met zijn allen doen.

We hebben het nu vooral over je activiteiten vanuit TexLabs, maar je hebt ook nog Vigor Novus. Wat doe je daarmee?

Met Vigor Novus houdt ik me bezig met duurzame innovaties en dan in het bijzonder op het gebied van duurzame verlichting. Mijn ideaal daarmee is om de kwaliteit van leven te verbeteren voor mens en natuur zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de toekomst. Zo was ik de bedenker en architect van het duurzame openbare verlichtingsplan op Texel. Ik heb de gemeente daarbij geadviseerd over de visie en het beleid. Bij de aanbesteding en uitvoering waren andere partijen betrokken. Inmiddels is daar natuurlijk het nodige over te doen geweest. Wat me na de uitvoering verbaasde, was het voorstel van een aantal mensen om het buitengebied helemaal te gaan verlichten. Het merendeel van het buitengebied is alleen nooit verlicht geweest. Voorheen was er ook nog geen beleid voor verlichting in het buitengebied. Sinds 2011 is er nu wel beleid. Met instemming van de gehele toenmalige raad overigens. Vorige week sprak ik een vriend van mij. Hij was voor het eerst op Texel en vertelde dat hij enorm had genoten dat hij hier de sterrenhemel zo mooi kon zien. Hij wist niet dat ik bij de nieuwe openbare verlichting betrokken was geweest en dat vond ik op dat moment ook even niet belangrijk. Hier doe je het voor!

Wat is duurzaamheid wat jou betreft?

Duurzaamheid wordt vaak in één adem genoemd met energie, maar duurzaamheid is veel meer dan energie besparen. Het gaat ook verder dan afval hergebruiken. Dat is nu erg in opkomst. Wat mij betreft gaat het zelfs verder dan de nieuwste trend van deeleconomie, zoals Uber en Airbnb, waarbij je minder produceert en producten deelt om te voorkomen dat je überhaupt afval maakt. Duurzaamheid is het nadenken over de hele lange termijn. Dus het verder kijken dan de actualiteit. Denk bijvoorbeeld aan de dingen die ik eerder noemde: Een goede leefomgeving, economie, onderwijs, vergrijzing en huisvesting. Daar moeten we op Texel nu al met zijn allen over nadenken, willen we dat op een duurzame manier voor de toekomst oplossen. Met een aantal jongeren van 20 tot 40 zijn we nu een krant aan het schrijven zonder actualiteit, maar met onderwerpen die in 2027 relevant zijn voor de regio.

Als ik het zo hoor heb je nooit spijt gehad van je verhuizing naar Texel?

Absoluut niet. Ik ben opgegroeid in Friesland en heb nog acht jaar in de Randstad gewoond. Ik ben hier bij toeval terecht gekomen en nooit meer vertrokken. Eigenlijk heb ik na al die jaren dat ik hier woon, nog steeds dat vakantiegevoel. Zo koop ik nog altijd een los kaartje bij TESO. Dat is weliswaar duurder, maar op die manier voorkom ik dat ik Texel als vanzelfsprekend ga beschouwen en blijf ik de overtochten naar Texel waarderen. En voorlopig ben ik nog niet klaar. Er zijn nog genoeg mooie dingen om aan te werken!

Ondernemer uitgelicht

Twitter

TOP Texel - Texels Ondernemers Platform - Postbus 155 - 1790 AD DEN BURG Texel - E-mail:
ontwerp & techniek: Zilte Zaken i.s.m. WEBJONGENS © 2017